วิทยาลัยเทคนิคศรีสะเกษ
ตำบลหนองครก อำเภอเมือง จังหวัดศรีสะเกษ รหัสไปรษณีย์ 33000 โทร 0-4561-2396
หนังสือแนะนำ ค้นหาสมาชิก ค้นหาหนังสือ งานวิจัย/วิทยานิพนธ์ พิมพ์พิมพ์ เข้าสู่ระบบ

หน้าหลักห้องสมุด

  บันทึกการเข้าห้องสมุด

 ผู้เข้าใช้บริการมากที่สุด

 สมาชิกที่ยืมมากที่สุด

 ผลสัมฤทธิ์ห้องสมุด

 เข้าห้องสมุดรายปี/รายเดือน

 เข้าห้องสมุดรายสัปดาห์

 เข้าห้องสมุดรายวัน/ชั่วโมง

 สถิติ/รายชื่อ สมาชิก

 สถิติหนังสือในห้องสมุด

 ทะเบียนหนังสือในห้องสมุด

 สถิติการยืมหนังสือ

 สถิติการยืมหนังสือรายวัน

 หนังสือที่ถูกยืมมากที่สุด

ระเบียบการใช้บริการ

แนวการจัดห้องสมุด

มาตรฐานห้องสมุด

 รายชื่อโสตทัศน์วัสดุ

 หนังสือเข้ามาใหม่

 รายชื่อหนังสือค้างส่ง

 รายชื่อหนังสือที่ถูกจอง

กิจกรรมห้องสมุด

  บันทึกการอ่าน

  แบบสำรวจรักการอ่าน

 แบบสำรวจห้องสมุด

 Webboard กิจกรรม

 10 ยอดนักอ่านประจำเดือน

 ยอดนักอ่านตามโครงการ

 รายงานผลกิจกรรมห้องสมุด

 สรุปข้อคิดเห็น แบบสำรวจ

การช่วยเหลือ

ระบบ L.C.  

ระบบทศนิยมดิวอี้ D.D.C

 แสดงข้อคิดเห็น

 คำแนะนำการใช้งานระบบ

 เกี่ยวกับ Library Online

แนวการจัดห้องสมุด

 

           ห้องสมุดโรงเรียนมีความสำคัญยิ่งต่อการพัฒนาการเรียนการสอนของครู อาจารย์    และนักเรียน    เพราะเป็นแหล่งจัดเก็บ รวบรวม  และให้บริการวัสดุสารนิเทศ  ความรู้  ข้อมูล  ข่าวสารต่างๆ ห้องสมุดเป็นศูนย์การเรียนรู้สำคัญในโรงเรียน  เพราะเปิดโอกาสให้ทุกคนได้มาศึกษาหาความรู้  เรียนรู้วิทยาการต่างๆ ด้วยตนเอง  นอกจากนี้ห้องสมุดยังเป็นแหล่งพัฒนาลักษณะนิสัยที่พึงประสงค์อันสำคัญยิ่ง  คือ  นิสัยการสนใจใฝ่เรียนรู้ด้วยตนเอง  ซึ่งเป็นนิสัยสำคัญที่โรงเรียนต้องสร้างให้เกิดขึ้นกับนักเรียน  การที่โรงเรียนมีห้องสมุดที่ดี  มีบริการที่ดี  ย่อมมีโอกาสที่จะสร้างลักษณะนิสัยที่พึงประสงค์ให้เกิดขึ้นกับนักเรียนได้  ดังนั้น  ในการจัดห้องสมุดให้สามารถบริการนักเรียน ครูอาจารย์  บุคลากรในโรงเรียน ตลอดจนชุมชนได้อย่างกว้างขวาง หลากหลายนับได้ว่าเป็นคุณประโยชน์ต่อสถานศึกษายิ่งนัก

 

  การจัดบรรยากาศห้องสมุด

 

             ห้องสมุดควรจัดหลายรูปแบบ  เพื่อส่งเสริมการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองของนักเรียนและครูอาจารย์  รูปแบบของห้องสมุดที่ควรดำเนินการอาจแบ่งได้เป็น ๔ ลักษณะคือ

 

             .  ห้องสมุดกลาง

 

             .๒ ห้องสมุดหมวดวิชา

 

             .๓ มุมหนังสือในห้องเรียน

 

             .๔ ห้องสมุดนอกอาคารเรียนนอกห้องสมุด

 

             .  การจัดห้องสมุดกลาง  ห้องสมุดกลางเป็นแหล่งศึกษาค้นคว้าที่สำคัญที่สุดในโรงเรียนเพราะเป็นสถานที่ที่นักเรียน  ครู  อาจารย์มาใช้บริการมากที่สุด  ดังนั้นในการจัดห้องสมุดกลางให้เป็นศูนย์กลางการเรียนการสอนของโรงเรียนให้มีประสิทธิภาพ  ควรคำนึงองค์ประกอบต่อไปนี้

 

                    ..๑ อาคารสถานที่  ควรมีสถานที่ที่เหมาะสมใช้เป็นห้องสมุดโดยเฉพาะอาจเป็นอาคารเอกเทศ  หรือเป็นส่วนหนึ่งของอาคาร  หากเป็นส่วนหนึ่งของอาคารควรมีทางเข้าออกของห้องสมุดเองโดยเฉพาะ  ห้องสมุดควรอยู่ชั้นล่างของอาคาร  หรือไม่เกินชั้น ๒ ของอาคาร ซึ่งอยู่ในจุดศูนย์กลางที่นักเรียน  ครู  อาจารย์มาใช้ได้สะดวก  ห่างไกลจากเสียงรบกวน  มีแสงสว่างเพียงพอ  อากาศถ่ายเทได้สะดวก  ควรมีขนาดของห้องดังนี้

 

                      ห้องสมุดขนาดใหญ่พิเศษ มีเนื้อที่ ๖  ห้องเรียนหรือประมาณ ๓๗๘ ตารางเมตร

 

                      ห้องสมุดขนาดใหญ่  มีเนื้อที่ ๕ ห้องเรียน หรือ ๓๑๕ ตารางเมตร

 

                      ห้องสมุดขนาดกลาง มีเนื้อที่ ๔ ห้องเรียน หรือ ๒๕๒ ตารางเมตร

 

                      ห้องสมุดขาดเล็ก มีเนื้อที่ ๓ ห้องเรียน หรือ ๑๘๙ ตารางเมตร

 

              ภายในห้องสมุดควรจัดแบ่งเป็นมุมต่างๆ เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ใช้บริการ  ได้แก่

 

              บริเวณทำงานของครูบรรณารักษ์ เป็นที่ทำงานของครูบรรณารักษ์  เจ้าหน้าที่ห้องสมุด ตลอดจนนักเรียนช่วยงานห้องสมุด  ใช้เป็นสถานที่ปฏิบัติงานเทคนิคของห้องสมุด  และให้บริการยืม - คืน  ในบริเวณนี้ควรมีโต๊ะทำงานสำหรับครูบรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่  เคาน์เตอร์ ยืม - คืน หนังสือ โต๊ะซ่อมหนังสือ  ตู้หรือชั้นเก็บหนังสือใหม่และหนังสือเตรียมซ่อม  ตู้เก็บวัสดุอุปกรณ์  สำหรับห้องสมุดที่มีงบประมาณมากพอ  อาจจัดให้มีเครื่องคอมพิวเตอร์สำหรับปฏิบัติงาน  และมุมหนังสือสำรองหรือหนังสือจอง

 

              บริเวณอ่านหนังสือทั่วไป เป็นที่สำหรับนักเรียนและครูใช้ศึกษาค้นคว้าหาความรู้จากหนังสือสารคดีแบบเรียนต่างๆ และเป็นที่สำหรับปฏิบัติการเรียนการสอนโดยเน้นนักเรียนเป็นศูนย์กลาง  ดังนั้น  ในบริเวณนี้จึงจัดให้มีหนังสือสารคดีทั่วไป  เช่น ศาสนา  สังคมศาสตร์  วิทยาศาสตร์ ฯลฯ และหนังสือแบบเรียนไว้บริการครุภัณฑ์ในบริเวณนี้  ได้แก่  ชั้นวางหนังสือสูง  ชั้นวางหนังสือเตี้ย  โต๊ะเก้าอี้นั่งอ่านหนังสือ  รถเข็นหนังสือและตู้บัตรรายการ

 

              มุมหนังสืออ้างอิง  มุมนี้สำหรับให้นักเรียน ครู  อาจารย์ศึกษาค้นคว้าหนังสืออ้างอิง  เช่น  พจนานุกรม  สารานุกรม ฯลฯ เพื่อประกอบการเรียนการสอน  ดังนั้น  ในมุมนี้จึงเป็นบริเวณมีหนังสืออ้างอิงประเภทต่างๆ วารสารเย็บเล่ม จุลสาร  และกฤตภาคไว้สำหรับให้บริการ  ครุภัณฑ์ในมุมนี้ควรประกอบด้วย  ชั้นวางหนังสือ  ชั้นวางหนังสือเตี้ย  ตู้เหล็ก ๓ - ๔ ลิ้นชัก หรือกล่องที่สำหรับเก็บจุลสาร  และกฤตภาค โต๊ะ - เก้าอี้นั่งอ่านหนังสือ

 

              มุมวารสารและหนังสือพิมพ์  มุมนี้จัดเพื่อส่งเสริมความรู้  ความถนัด  และความสนใจของนักเรียนและครูอาจารย์  สิ่งพิมพ์ที่ควรจัดหาไว้บริการในมุมนี้  ได้แก่ วารสารประเภทต่างๆ ทั้งวารสารวิชาการ  และวารสารทั่วไป  หนังสือพิมพ์รายวัน  ครุภัณฑ์ในมุมนี้  ประกอบด้วย  ที่วางหนังสือพิมพ์  ชั้นวารสาร  ชุดรับแขก  หรือที่นั่งสบาย สำหรับชุดรับแขกหรือที่นั่งสบาย  ควรทำด้วยไม้มีขนาดเล็ก  กะทัดรัด  มีความคงทนถาวร

 

              มุมส่งเสริมความรู้หรือมุมเยาวชน  เป็นมุมสำหรับให้นักเรียนอ่านเพื่อความเพลิดเพลินพักผ่อนหรือคลายเครียด  ดังนั้น  จึงควรจัดหนังสืออ่านง่ายๆ ที่เหมาะสมกับวัยและความสนใจ  เกมส่งเสริมการอ่านและส่งเสริมการเรียนการสอน  ครุภัณฑ์ที่วางในบริเวณนี้  ได้แก่ชั้นวางหนังสือ  โต๊ะอ่านหนังสือเตี้ยๆ นอกจากนี้ควรปูเสื่อหรือพรมสำหรับให้นักเรียนนั่งอ่านหนังสือ 

 

              มุมครู สำหรับให้ครูได้เตรียมสื่อต่างๆ  ตลอดจนวางแผนการสอน  โดยเน้นนักเรียนเป็นศูนย์กลางและได้พัฒนาตนเอง  ครุภัณฑ์ที่ควรจัดหามาไว้ในมุมนี้ประกอบด้วย  ชั้นวางหนังสือ  โต๊ะ-เก้าอี้นั่งอ่านหนังสือ  สิ่งพิมพ์ที่ควรมีไว้บริการ  ได้แก่  หนังสือหลักสูตร  คู่มือครู  แผนการสอน  เอกสารประกอบการสอน  ผลงานทางวิชาการ  รายงานการวิจัย  วิทยานิพนธ์  เอกสารประกอบการประชุมอบรมสัมมนา  วารสารทางการศึกษา  หนังสือเกี่ยวกับการศึกษา  จิตวิทยาการศึกษา  การสอน  หนังสืออ้างอิงที่ใช้เป็นประจำ ฯลฯ

 

              มุมศึกษาค้นคว้าเป็นรายบุคคล  เพื่อส่งเสริมการศึกษาค้นคว้าของนักเรียน  ครู  อาจารย์  ครุภัณฑ์ในมุมนี้  ได้แก่ โต๊ะ - เก้าอี้นั่งอ่านคนเดียว

 

              มุมโสตทัศนศึกษา  เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้จากสื่อต่างๆ  ส่งเสริมความเป็นเลิศทางวิชาการ  และแก้ไขความบกพร่องทางการเรียนของนักเรียน  สามารถให้บริการแก่นักเรียนกลุ่มเล็ก  หรือบริการเป็นรายบุคคล  วัสดุ  สุขภัณฑ์ที่ควรจัดไว้บริการในมุมนี้ได้แก่ วิทยุ  โทรทัศน์  เครื่องหูฟัง  เครื่องฉายภาพนิ่ง  เครื่องคอมพิวเตอร์  แถบบันทึกเสียง  วีดิทัศน์  ภาพนิ่ง  CD-Rom  Multi - media ฯลฯ  ตลอดจนตู้เก็บวัสดุอุปกรณ์ต่างๆ

 

               มุมศิลปวัฒนธรรม  เพื่อเสริมความรู้ปัญญาชาวบ้าน  ตลอดจนแสดงศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นและประเทศ  สิ่งที่ควรจัดบริการในมุมนี้  ได้แก่  สิ่งประดิษฐ์หรือวัสดุพื้นบ้านหนังสือ  เอกสารเกี่ยวกับสิ่งของที่นำมาแสดง  ครุภัณฑ์ควรเป็นตู้หรือโต๊ะสำหรับจัดแสดงสิ่งของต่างๆ

 

             ๑๐. มุมนิทรรศการ  เพื่อสนับสนุนการเรียนการสอนในรายวิชาต่างๆ  แนะนำสื่อและบริการของห้องสมุด ฯลฯ ครุภัณฑ์ในมุมนี้ ได้แก่  ป้ายนิทรรศการ  โต๊ะหรือตู้นิทรรศการ

 

             ๑๑. มุมกาญจนาภิเษก  เพื่อเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช  โดยจัดแสดงนิทรรศการพระราชประวัติพระราชกรณียกิจ ฯลฯ ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  อาจจะจัดเป็นมุมหรือห้องให้มองเห็นเด่นชัดและมีความเหมาะสม  การจัดอาจจะใช้ตราสัญลักษณ์กาญจนาภิเษก  ภาพ  ธงชาติ ฯลฯ

 

              นอกจากนี้  ครูบรรณารักษ์อาจจัดให้มีมุมอื่นๆ  เพิ่มเติมตามความเหมาะสมกับสภาพความพร้อมของ  ห้องสมุด  เช่น มุมบุคคลสำคัญ  มุมผู้มีอุปการะคุณต่อห้องสมุด ฯลฯ

 

              ในการจัดห้องสมุดกลางจะต้องมีการจัดวางครุภัณฑ์ให้เหมาะสม  ถูกต้องตามหลักวิชาบรรณารักษ์ศาสตร์และเหมาะสมกับสภาพของห้อง  สะดวกแก่การศึกษาค้นคว้า  และตกแต่งห้องสมุดให้มีบรรยากาศสวยงาม  สะอาด  เป็นระเบียบ  สดชื่น  และควรใช้พื้นที่ห้องสมุดอย่างคุ้มค่า

 

               ในการจัดมุมต่างๆ  ภายในห้องสมุดควรมีจำนวน  ดังนี้

 

                   ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ  ควรจัดอย่างน้อย ๘ มุม

 

                   ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่  ควรจัดอย่างน้อย ๗ มุม

 

                   ห้องสมุดโรงเรียนขนาดกลาง  ควรจัดอย่างน้อย ๖ มุม

 

                   ห้องสมุดโรงเรียนขนาดเล็ก  ควรจัดอย่างน้อย ๕ มุม

 

                   ..  บุคลากร  ผู้ที่ปฏิบัติงานในห้องสมุดกลาง  ได้แก่  ครูบรรณารักษ์และผู้ช่วยครูบรรณารักษ์  ซึ่งอาจจะเป็นเจ้าหน้าที่ห้องสมุดและครูที่มาช่วยงานห้องสมุด  นอกจากนี้มีนักเรียนช่วยงานห้องสมุดซึ่งมีความจำเป็นมาก เพราะช่วยให้งานห้องสมุดสำเร็จลุล่วงไปด้วยดี

 

                  ..การดำเนินงาน  ในการดำเนินงานห้องสมุดให้ลุล่วงไปด้วยดีเป็นแหล่งสนับสนุนการเรียนการสอน และสามารถให้บริการชุมชนได้เป็นอย่างดี  ห้องสมุดจะต้องมีการดำเนินงาน ๓ อย่าง คือ

 

                             งานบริหาร

 

                             งานเทคนิค

 

                             งานบริการและกิจกรรม

 

                   .  การจัดห้องสมุดหมวดวิชา

 

                  ห้องสมุดหมวดวิชา  เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ของนักเรียน  และใช้ประกอบการสอนของครู  เนื่องจากปัจจุบันมีการสอนโดยให้นักเรียนศึกษาค้นคว้าจากห้องสมุดเพิ่มมากขึ้น นักเรียนจึงใช้ห้องสมุดมากขึ้นจึงทำให้ห้องสมุดกลางไม่สามารถจัดบริการได้อย่างเพียงพอ  ควรจัดให้มีห้องสมุดหมวดวิชาขึ้น  ทั้งนี้เพื่อให้นักเรียนได้ศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง  และส่งเสริมการเรียนรู้ได้เพิ่มขึ้น  

 

                 การจัดห้องสมุดหมวดวิชาอาจจัดเป็นห้องเฉพาะ  ถ้าหากมีอาคารที่เพียงพอ  หรืออาจจัดเป็นมุมหนึ่งในห้องพักครูก็ได้  แล้วแต่ความเหมาะสม  ควรจัดหาหนังสือและสื่อต่างๆ  ประกอบการเรียนการสอนหรือประกอบการศึกษาค้นคว้าในหมวดวิชาใดวิชาหนึ่งโดยเฉพาะได้แก่  หนังสือแบบเรียน  หนังสือเตรียมสอบเฉพาะสาขาวิชา  นิทรรศการ  ภาพ  ของจริง  และถ้าหากโรงเรียนมีงบประมาณมากพอก็อาจจัดให้มีแถบบันทึกเสียง วีดิทัศน์  ภาพนิ่ง  อุปกรณ์การเรียนการสอน ฯลฯ  ไว้ให้บริการเพิ่มเติมจากสิ่งพิมพ์ต่างๆ สำหรับหนังสืออาจจะมีหนังสือเฉพาะวิชาที่ยืมมาจากห้องสมุด  หรือที่หมวดวิชาจัดหามาเองก็ได้  นอกจากนี้  ควรรวบรวมผลงานของนักเรียนประกอบการสอนรายวิชาที่อยู่ในหมวดวิชานั้นๆ เพื่อเป็นตัวอย่างและให้นักเรียนได้ศึกษาค้นคว้า 

 

                ห้องสมุดรายวิชาควรจัดให้มีครุภัณฑ์ที่จำเป็น  เช่น  ชั้นหนังสือ  โต๊ะ- เก้าอี้นั่งอ่านหนังสือ  ตู้เก็บวัสดุอุปกรณ์ต่างๆ แต่ถ้าหากเป็นเพียงมุมใดมุมหนึ่งในห้องพักครูอาจมีเพียงชั้นหนังสือและที่นั่งอ่านหนังสือสำหรับนักเรียน

 

                สำหรับผู้ปฏิบัติงานในห้องสมุดหมวดวิชา  ควรเป็นครูที่ได้รับมอบหมายให้ดูแลห้องสมุดหมวดวิชา  อาจจะมีเพียง ๑ คน  หรือมากกว่านั้นแล้วแต่ความเหมาะสม  ซึ่งหัวหน้างานห้องสมุดช่วยทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงช่วยแนะนำหรือให้ความรู้ในเรื่องที่จะช่วยให้ปฏิบัติงานได้ดี เช่น การลงทะเบียนหนังสือ  การจัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนการสอน  รวมทั้งการเก็บสถิติการให้บริการ

 

                ห้องสมุดหมวดวิชาก็เป็นเช่นเดียวกับห้องสมุดกลาง  ต้องมีการตกแต่งให้สวยงาม  เพื่อเชิญชวนให้นักเรียนเข้ามาใช้  ได้แก่  ห้องสมุดหมวดวิชาภาษไทย  สังคมศึกษา  วิทยาศาสตร์  ภาษาต่างประเทศ  ฯลฯ นอกจากจัดห้องสมุดหมวดวิชาแล้ว  ควรมีการจัดห้องสมุดของงานต่างๆ เช่น ห้องสมุดงานแนะแนว  ห้องสมุดงานกิจกรรม  ห้องสมุดพยาบาล  ฯลฯ

 

                การจัดห้องสมุดหมวดวิชา  ควรมีจำนวน ดังนี้

 

                     ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ มีอย่างน้อย ๘ หมวดวิชา

 

                     ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่ มีอย่างน้อย ๖ หมวดวิชา

 

                     ห้องสมุดโรงเรียนขนาดกลาง  มีอย่างน้อย ๕ หมวดวิชา

 

                     ห้องสมุดโรงเรียนขนาดเล็ก  มีอย่างน้อย ๔ หมวดวิชา

 

                     .  การจัดหนังสือในห้องเรียน

 

                     การจัดมุมหนังสือในห้องเรียน  เพื่อส่งเสริมการอ่านและการศึกษาค้นคว้าของนักเรียนโดยจัดหนังสือและสิ่งพิมพ์ในสาขาวิชาใดวิชาหนึ่งไว้บริการในมุมใดมุมหนึ่งในห้องเรียน  โดยให้หมวดวิชาดูแลรับผิดชอบ  อาจมอบหมายให้นักเรียนในห้องเรียนนั้นๆ  ช่วยดูแลเก็บรักษา  ให้บริการและเก็บสถิติ  โดยอาจจัดไว้บนชั้นหนังสือ มุมห้องเรียน  หรือใส่ไว้ในกล่องก็ได้  แล้วแต่ความเหมาะสม

 

                    .  การจัดห้องสมุดนอกอาคารหรือนอกห้องสมุด

 

                    เป็นการขยายบริการของห้องสมุดไปในที่ต่างๆ  ในบริเวณโรงเรียน  ทั้งในอาคารเรียนและนอกอาคารเพื่อเป็นการเสริมบรรยากาศการจัดการเรียนการสอน  เอื้อต่อการเรียนรู้  และการพักผ่อนหย่อนใจนักเรียน  เป็นการฝึกให้นักเรียนทำงานร่วมกันดูแลรับผิดชอบ  โดยใช้กระบวนการกลุ่ม  และเป็นการให้บริการชุมชนอีกด้วย

 

                   การจัดห้องสมุดในลักษณะนี้ มี ๒ รูปแบบ คือ

 

                          ..  ห้องสมุดเคลื่อนที่  จัดหนังสือเล่มเล็กๆ อ่านจบในระยะเวลาสั้น  วารสารล่วงเวลา  จุลสาร  ฯลฯ  ใส่ตะกร้า  กล่อง  กระเป๋า  รถเข็น  ฯลฯ  ไปยังสถานที่ที่มีที่สำหรับให้นักเรียนนั่งอ่าน เช่น ใต้ต้นไม้  ใต้อาคาร  มุมสวน  สวนหย่อม  สนาม  ศาลา ฯลฯ

 

                          ..  ห้องสมุดไม่เคลื่อนที่  นำหนังสือ  จุลสาร ฯลฯ ไปให้บริการตามสถานที่ที่จัดไว้เป็นการถาวร ตามมุมต่างๆ เช่น ระเบียงหน้าห้อง  ใต้บันได  ใต้ถุนอาคาร  โรงอาหาร  โรงฝึกงาน  หอประชุม  อาคารประชาสัมพันธ์ ฯลฯ  สำหรับจัดบริการลักษณะนี้  ถ้าหากบริเวณที่จัดมีเนื้อที่กว้างขวางพอนอกจากวางชั้นหนังสืออาจจะจัดโต๊ะ  เก้าอี้  นั่งอ่านหนังสือหรือปูเสื่อให้นั่งอ่านก็ได้ตามความเหมาะสม

 

                  การจัดห้องในลักษณะนี้  ควรอยู่ภายใต้การดูแลของคณะนักเรียน  สภานักเรียนระดับชั้น  หรือคณะสี  โดยจัดให้มีนักเรียนดูแลรับผิดชอบ  ให้บริการ รวมทั้งเก็บสถิติการให้บริการ

 

                  ในการจัดห้องสมุดนอกอาคารหรือนอกห้องสมุด นั้น  ควรมีจำนวนการจัด ดังนี้

 

                        ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ  จัดอย่างน้อย ๖ แห่ง

 

                        ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่  จัดอย่างน้อย ๕ แห่ง

 

                        ห้องสมุดโรงเรียนขนาดกลาง จัดอย่างน้อย ๔ แห่ง

 

                        ห้องสมุดโรงเรียนขนาดเล็ก  จัดอย่างน้อย ๓ แห่ง

 

 

การจัดบุคลากรห้องสมุด

                  งานห้องสมุดจะประสบผลสำเร็จและดำเนินไปได้ด้วยดีต้องมีบุคลากรเป็นผู้ดำเนินงานห้องสมุด  ได้แก่  ครูบรรณารักษ์  ครูช่วยงานห้องสมุด  เจ้าหน้าที่ห้องสมุด  นักเรียนช่วยงานห้องสมุด  และอาสาสมัครช่วยงานห้องสมุด  บุคลากรควรมีจำนวน  ดังนี้

 

                   .  ครูบรรณารักษ์  ไม่ควรมีชั่วโมงสอนเกิน ๕ คาบ  จึงจะสามารถทำงานในห้องสมุดจัดบริการและกิจกรรมส่งเสริมการอ่านและส่งเสริมการเรียนการสอน  และจัดห้องสมุดเพื่อสนับสนุนการเรียนการสอนได้เต็มที่  ในห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ  และขนาดใหญ่  ควรมีครูบรรณารักษ์ ๑ คน

 

                  .  ครูช่วยงานห้องสมุดและเจ้าหน้าที่ห้องสมุด  ซึ่งจะช่วยในการดำเนินงานต่างๆ  ของห้องสมุดตามความสามารถและความสนใจ ควรมีจำนวน ๑ คน ต่อนักเรียน ๕๐๐ คน

 

                  .  นักเรียนช่วยงานห้องสมุด  จะช่วยแบ่งภาระของครูบรรณารักษ์  ช่วยให้ห้องสมุดสามารถให้บริการแก่ผู้ใช้ห้องสมุดได้อย่างรวดเร็วยิ่งขึ้น  ในห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ  ควรมีนักเรียนช่วยงานห้องสมุด ๕๐ คน ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่  ควรมีนักเรียนช่วยงานห้องสมุด ๔๐ คน  ห้องสมุดโรงเรียนขนาดกลาง ควรมีนักเรียนช่วยงานห้องสมุด ๓๐ คน และห้องสมุดโรงเรียนขนาดเล็ก  ควรมีนักเรียนช่วยงานห้องสมุด ๒๐ คน 

 

                 .  อาสาสมัครช่วยงานห้องสมุด  ได้แก่  ผู้ปกครองนักเรียน  บุคคลในชุมชน  ซึ่งเสนอตัวเข้ามาเป็นอาสาสมัครทำงานในห้องสมุด  และยินดีทำตามความสามารถและความเหมาะสม  จำนวนนักเรียนขึ้นอยู่กับสภาพของห้องสมุดแต่ละแห่ง

 

                 ห้องสมุดโรงเรียนควรมีคณะกรรมการห้องสมุดซึ่งจะทำหน้าที่กำหนดนโยบายวางแผนการดำเนินงานห้องสมุด  และให้ความสนับสนุนในการพัฒนาห้องสมุด  คณะกรรมการควรประกอบด้วย  ผู้บริหารโรงเรียนเป็นที่ปรึกษา  ผู้ช่วยผู้บริหารฝ่ายที่รับผิดชอบงานห้องสมุดเป็นประธาน     หัวหน้าหมวดวิชาทุกหมวดวิชา        หัวหน้าฝ่ายและหัวหน้างานเป็นกรรมการ   โดยมีครูบรรณารักษ์เป็นกรรมการและเลขานุการ

 

การจัดงบประมาณสนับสนุน

 

              โรงเรียนควรจัดสรรเงินบำรุงการศึกษาที่เก็บจากนักเรียนเป็นค่าบำรุงห้องสมุดโดยนำมาใช้จ่ายเพื่อกิจการของห้องสมุด  นอกจากนี้ก็ยังมีเงินงบประมาณอื่นๆ ที่ได้รับจัดสรรจากกรมสามัญศึกษา  เงินบริจาค  และเงินอื่นๆ

 

การจัดครุภัณฑ์

 

                 ครุภัณฑ์ที่จำเป็นสำหรับห้องสมุด  มีดังนี้

 

                 .  ตู้บัตรรายการ  เป็นตู้ไม่มีลิ้นชักสำหรับใส่บัตรรายการขนาด ๓ x ๕ นิ้วตู้บัตรรายการนี้  ควรพิถีพิถันในเรื่องขนาดของลิ้นชักและฝีมือมาก  มิฉะนั้นจะใช้การไม่ได้ควรซื้อจากแหล่งที่มีมาตรฐานเชื่อถือได้ ห้องสมุดควรจัดหาไว้ ๑ ตู้ สำหรับบัตรรายการต่างๆ ของห้องสมุด  โดยมีขนาดดังนี้

 

                         ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ  และขนาดใหญ่  มีตู้ขนาด ๖๐ ลิ้นชัก

 

                         ห้องสมุดโรงเรียนขนาดกลาง       มีตู้ขนาด ๔๐ ลิ้นชัก

 

                         ห้องสมุดโรงเรียนขนาดเล็ก   มีตู้ขนาด ๓๐ ลิ้นชัก

 

                 .  เคาน์เตอร์รับ - จ่ายหนังสือ  ทำด้วยไม้  มีฐานขึ้นมา ๑๐ เซนติเมตร  สูงประมาณ ๑ เมตร  กว้างประมาณ ๖๐ เซนติเมตร มักทำเป็นรูปตัวแอล  L  ด้านหนึ่งวางชิดประตูทางเข้า  ส่วนอีกด้านหนึ่งใช้กั้นเป็นที่ทำงานของบรรณารักษ์  ควรมีจำนวน ๑ ชุด

 

                 .  เก้าอี้สำหรับรับ-จ่ายหนังสือ มีขนาดสูงพิเศษ ควรใช้เก้าอี้ชนิดรับสูง-ต่ำได้มีเบาะนั่งและมีพนักเต็มพิงได้  ควรมีจำนวน ๒ ตัว

 

                 . โต๊ะทำงานของครูบรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่พร้อมเก้าอี้  ใช้โต๊ะเก้าอี้สำหรับครูได้  มีจำนวนเท่ากับครูบรรณารักษ์และเจ้าหน้าที่ห้องสมุด

 

                  .๕ โต๊ะอ่านหนังสือ  ทำด้วยไม้และขาไม้จะทนทานดีกว่าขาเหล็ก  โต๊ะสี่เหลี่ยมขนาด ๔ คน  และ ๖ คน สำหรับโต๊ะ ๔ คน  จะมีขนาด ๑ x.๔๕ เมตร ขาสูง ๗๓ - ๗๕ เซนติเมตร

 

                  .  เก้าอี้สำหรับโต๊ะอ่านหนังสือ  ควรทำด้วยไม้และขาไม้  ตรงมุมใต้ที่นั่งควรใส่เหล็กฉากเล็กๆ ยึดไว้ ขนาดสูงของขาที่นั่งเท่ากัน คือ ประมาณ ๔๒ - ๔๕ เซนติเมตร  จำนวนที่นั่งอ่านหนังสือนี้จะรวมกันทั้งภายในและภายนอกห้องสมุดควรมีจำนวนเท่ากับร้อยละ ๑๐ ของนักเรียนทั้งหมด

 

              .  โต๊ะอ่านหนังสือเดี่ยวพร้อมเก้าอี้  เป็นโต๊ะอ่านหนังสือสำหรับคนเดียว มีพนักข้างหน้าสูงด้านข้างต่ำซึ่งปัจจุบันนี้มีความจำนวนเป็นมากขึ้น  เพราะห้องสมุดมีโสตทัศนวัสดุถ้ามีโต๊ะชนิดนี้จะช่วยให้ใช้โสตทัศนวัสดุได้สะดวกขึ้นนอกเหนือจากเป็นที่ศึกษาค้นคว้า  เฉพาะคนเดียวโดยทำปลั๊กไฟติดไว้ให้ทุกโต๊ะด้วย  ควรมีจำนวนประมาณ ๔ - ๑๐ ที่

 

             .  ชั้นวางหนังสือ มี ๒ ประเภท

 

                      .  ชั้นสูงเป็นชั้นเปิดมีผนังด้านข้าง ๒ ด้าน  ส่วนด้านหน้า  ด้านหลังไม่มีฝาทำด้วยไม้จะแข็งแรงทนทานและสวยงามกว่าชั้นเหล็ก  สูงประมาณ ๑๘๐ เซนติเมตร กว้างช่วง ชั้นละ ๙๐ เซนติเมตร มีชั้น ๕๐ ชั้น  เลื่อนขึ้นลงได้  ลึก ๘-๑๐ นิ้ว ไม้ที่ทำชั้นหนา ๑ นิ้ว ฐานทึบสูง ๑๐ เซนติเมตร

 

                      .  ชั้นเตี้ย  สำหรับวางใต้หน้าต่าง  ความสูงอยู่พอดีใต้หน้าต่าง  มีฐานสูง ๑๐ เซนติเมตร  ลึก ๘-๑๐ นิ้ว ช่วงชั้นยาว ๙๐ เซนติเมตร  จะทำชั้นเลื่อนขึ้นลง  หรือจะทำเพียง ๒ ชั้น  ตายตัวก็ได้

 

             .  ชั้นวางวารสาร  เป็นชั้นสูง  แต่เป็นชั้นเอียง  เพื่อวางวารสาร  ควรมีจำนวนเพียงพอสำหรับการปฎิบัติงาน

 

             .๑๐ ชั้นวางสิ่งของก่อนเข้าห้องสมุด  ทำเป็นตู้มีฝาปิดเป็นช่องเล็กๆ สำหรับนักเรียนคนละ ๑ ช่อง หรือไม่มีฝาตู้ก็ได้ อาจตั้งไว้หน้าห้องสมุดหรือในห้องสมุดใกล้ประตูทางเข้า ออก ควรมีจำนวนอย่างน้อย ๑ ชั้น

 

             .๑๑ ที่วางหนังสือพิมพ์  ทำเป็นที่ตั้งและมีไม้หนีบหนังสือพิมพ์  มีจำนวนเพียงพอสำหรับหนังสือพิมพ์

 

             .๑๒ ตู้เหล็กสำหรับเก็บเอกสาร ๔ ลิ้นชัก  มีจำหน่ายในท้องตลาดทั่วไป  ก่อนซื้อควรตรวจดูลูกปืนว่าเวลาดึงลิ้นชักเข้าออกคล่องดีหรือไม่ ใช้เก็บจุลสาร  และกฤตภาค  ควรมีจำนวน ๒ ตู้

 

              .๑๓ ตู้เหล็ก ๒ บานที่มีจำหน่ายในท้องตลาดหรือจัดทำตู้ไม้ตามที่เห็นสมควร  เพื่อเก็บวัสดุอุปกรณ์ของห้องสมุด ควรมีจำนวน ๒ ตู้

 

               .๑๔ ตู้เก็บแผนที่  ควรทำตู้ไม้สำหรับเก็บโดยเฉพาะ  ควรมีจำนวน ๑ ตู้

 

               .๑๕ ตู้เก็บโสตทัศนวัสดุ  อาจซื้อเหล็กมีบานกระจกเป็นบานเลื่อน  หรือจัดทำขึ้นโดยเฉพาะ  ควรมีจำนวน ๑ ตู้

 

               .๑๖ ตู้เก็บวารสารและหนังสือพิมพ์ล่วงเวลา  อาจทำเป็นตู้ไม้แบ่งเป็นช่องๆ สำหรับเก็บวารสารล่วงเวลาและหนังสือพิมพ์แต่ละชื่อเรื่อง ควรมีจำนวน ๑ ตู้

 

               .๑๗ ที่ปีนหยิบหนังสือ เพื่อความปลอดภัยในห้องสมุด  ควรมีที่สำหรับปีนหยิบหนังสือที่อยู่บนชั้นสูงๆ ที่ผู้ใช้สามารถหยิบหนังสือได้ ควรมี ๑ ที่

 

               .๑๘ รถเข็นหนังสือ  มีล้อเข็นได้  ก่อนซื้อควรสำรวจความแข็งแรงของตัวรถและล้อ  เพราะต้องใช้งานมาก ควรมีจำนวน ๑ ชุด

 

               .๑๙ ป้ายสำหรับจัดนิทรรศการ  ตัวป้ายใช้ชานอ้อยกรุด้วยผ้าสำลีหรือสักหลาดรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า  ขอบทำด้วยไม้ขนาด ประมาณ ๔x๗ ฟุต หรือแล้วแต่ความเหมาะสมกับขนาดของห้อง  นอกจากนี้อาจจะทำเป็นตู้  หรือโต๊ะกระจกสำหรับจัดนิทรรศการก็ได้  ควรมีจำนวนอย่างน้อย ๑ ที่

 

             .๒๐ เครื่องพิมพ์ดีดภาษาไทย และเครื่องพิมพ์ดีดภาษาอังกฤษ  และโต๊ะวางเครื่องพิมพ์ดีดพร้อมเก้าอี้ ต้องเป็นโต๊ะเก้าอี้ที่ทำขึ้นเฉพาะจำนวนเหมาะสมกับการใช้งานควรมีจำนวน ๒ ชุด

 

            .๒๑ ครุภัณฑ์และอุปกรณ์ซ่อมแซมและเขียนสันหนังสือ  เช่น ที่ตัดกระดาษ หรือเครื่องตัดกระดาษ สว่านไฟฟ้า  เครื่องอัดหนังสือ  หากกาไฟฟ้า ฯลฯ ควรมีจำนวน ๑ ชุด

 

  การจัดโสตทัศนูปกรณ์

 

               โสตทัศนูปกรณ์ที่ควรจัดหาไว้บริการในห้องสมุด  เพื่อส่งเสริมการศึกษาค้นคว้าเป็นรายบุคคล  และกลุ่มย่อยแก่นักเรียน  ครูอาจารย์ และชุมชน ได้แก่

 

               .  วิทยุ - เทป พร้อมหูฟัง  ควรจัดไว้บริการดังนี้

 

                        ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษและขนาดใหญ่  จำนวน ๕ ชุด 

 

                        ห้องสมุดโรงเรียนขนาดกลางและขนาดเล็ก จำนวน ๒ ชุด

 

              .๒ โทรทัศน์

 

              .๓ เครื่องเล่นวีดีทัศน์  พร้อมเครืองกรอหัวเทป

 

              .๔ เครื่องฉายภาพนิ่งพร้อมจอ

 

              .๕ เครื่องคอมพิวเตอร์

 

  การจัดการทรัพยากรสารนิเทศ

 

            .  วัสดุตีพิมพ์

 

                    ..  หนังสือ

 

                           ๑ ห้องสมุดควรมีหนังสือ  อย่างน้อย ๑๐ เล่ม ต่อนักเรียน ๑ คน

 

                           ๒ หนังสือประเภทต่างๆ ในห้องสมุดมีดังนี้

 

                                -  หนังสืออ้างอิง ร้อยละ ๒๐

 

                                -  หนังสือสารคดี  และหนังสือสำหรับครู ร้อยละ ๗๐

 

                                -  หนังสือบันเทิงคดี  ร้อยละ ๑๐ 

 

                          ๓ ควรจัดซื้อหนังสือไม่เกินชื่อเรื่องละ ๑๐ เล่ม

 

                          ๔ ประเภทของหนังสือสำหรับห้องสมุดโรงเรียน

 

                               ) หนังสืออ้างอิงที่เป็นมาตรฐาน ได้แก่

 

                                    - พจนานุกรม  เช่น  พจนานุกรมไทยของราชบัณฑิตยสถานพจนานุกรมไทย-อังกฤษ พจนานุกรมอังกฤษ-ไทย ฯลฯ

 

                                    - สารานุกรม เช่น สารานุกรมสำหรับเยาวชนโดยพระราชประสงค์  ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  สารานุกรมไทยของราชบัณฑิตยสถาน ฯลฯ สารานุกรมของต่างประเทศ  ควรซื้อฉบับภาษาอังกฤษง่ายๆ หรือฉบับแปล

 

                                   - อักขรานุกรม เช่น อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ ฯลฯ

 

                                   - นามานุกรม เช่น มานานุกรมพฤกษศาสตร์

 

                               ) หนังสือสารคดี

 

                                   - หนังสือเกี่ยวกับ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช  พระราชวงศ์

 

                                   - หนังสือที่ได้รับรางวัลต่างๆ 

 

                                   - หนังสือสารคดีประกอบการเรียนการสอนวิชาต่างๆ ตามหลักสูตร เช่น ชุดความรู้ไทย ฯลฯ

 

                                   - หนังสือนอกเวลา  หนังสืออ่านประกอบ  และหนังสืออ่านเพิ่มเติม

 

                                   - หนังสือชีวประวัติ

 

                               ) หนังสือบันเทิงคดี

 

                                   - หนังสือนวนิยายที่มีเนื้อเรื่องสนับสนุนการเรียนการสอนเช่น นวนิยายอิงประวัติศาสตร์ นวนิยายชีวประวัติ  นวนิยายแนะแนวอาชีพ ฯลฯ

 

                                   - หนังสือนวนิยายที่ได้รับรางวัล

 

                                   - นิทาน

 

                                ) หนังสือสำหรับครู เช่น หลักสูตร  คู่มือครู  คู่มือประกอบการสอน ฯลฯ

 

                   ..  วารสาร

 

                          วารสารวิชาการ  ควรจัดหาไว้บริการจำนวน ดังนี้     

 

                                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ  จำนวน ๒๕ ชื่อเรื่อง

 

                                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่  จำนวน ๒๐ ชื่อเรื่อง

 

                                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดกลาง  จำนวน ๑๕ ชื่อเรื่อง

 

                                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดเล็ก จำนวน ๑๐ ชื่อเรื่อง

 

                          ) วารสารทั่วไป  ควรจัดหาไว้บริการจำนวน ดังนี้

 

                                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ  จำนวน ๒๐ ชื่อเรื่อง

 

                                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่  จำนวน ๑๕ ชื่อเรื่อง

 

                                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดกลาง  จำนวน ๑๐ ชื่อเรื่อง

 

                                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดเล็ก จำนวน ๕ ชื่อเรื่อง

 

                    ..  หนังสือพิมพ์  ควรจัดหาไว้บริการจำนวน ดังนี้

 

                                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษ  จำนวน ๒๐ ชื่อเรื่อง

 

                                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่  จำนวน ๑๕ ชื่อเรื่อง

 

                                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดกลาง  จำนวน ๑๐ ชื่อเรื่อง

 

                                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดเล็ก จำนวน ๕ ชื่อเรื่อง

 

            .  วัสดุไม่ตีพิมพ์

 

                    ควรจัดหาไว้ใช้ประกอบการเรียนการสอน  และใช้ศึกษาค้นคว้าของนักเรียนโดยให้มีเนื้อหาตรงตามหลักสูตร  และมีจำนวนเพียงพอแก่นักเรียน  ได้แก่

 

                   ..  แถบบันทึกเสียง 

 

                   ..๒ ภาพนิ่ง

 

                    ..๓ เกม

 

                    ..๔ วีดีทัศน์

 

                    .. CD-ROM

 

                    ..CAI

 

                    .. Multi-media

 

                    ..๘ สื่ออื่นๆ

 

                วัสดุไม่ตีพิมพ์เหล่านี้  ควรจัดหาไว้บริการ ดังนี้

 

                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดใหญ่พิเศษและขนาดใหญ่  จำนวน ๔ รายการ

 

                 ห้องสมุดโรงเรียนขนาดกลาและขนาดเล็ก จำนวน ๓ รายการ

 

                  ดังนั้น  ในการจัดห้องสมุดเฉลิมพระเกียรติกาญจนาภิเษกให้สามารถบริการได้อย่างครบถ้วนเหมาะสมและเป็นตัวอย่างแก่ห้องสมุดอื่นๆ จึงควรจัดการในด้านต่างๆ ดังได้กล่าวมาแล้ว

 

 SISAT Library V 4.05   [ 24  ตุลาคม  2562 ]